De Ju 88 C werd voor korte tijd, van 23 juli 1940 tot 13 oktober 1941, ingezet voor lange-afstand acties bij nacht (Langstrecken Nachtjäger) en was de oorzaak voor veel verliezen onder de Blenheims, Wellingtons en Hampdens die meestal werden neergeschoten op het moment dat ze hun bases naderden, bij de terugkeer van acties boven Europa.

Inhoud

• Inleiding
• Junkers Ju 88 C-2
• Junkers Ju 88 C-4
• Junkers Ju 88 C-6
• Junkers Ju 88 C-6 nachtjager
• Nachtoperaties
• Radar
• Schräge Musik
• Junkers Ju 88 D
• Junkers Ju 88 D-0
• Junkers Ju 88 D-3

   Inleiding

Toen het RLM in 1935 aan de Duitse vliegtuigindustrie een specificatie uitgaf voor een snelle bommenwerper 'schnellbomber' betekende dit het onstaan van zowel de belangrijkste Duitse bommenwerper als de meest populaire zware jager.
          De Junkers Ju 88, ontworpen door Junkers Flugzeug und Motorenwerke AG in Dessau, overtrof niet alleen de verwachtingen van het RLM als meer-doelen middelzware bommenwerper maar tenslotte ook als 'Tag Zerstörer' (zware dagjager) en Schwerer Nachtjäger (zware nachtjager), een vliegtuig waar het Derde Rijk later nog dringend om verlegen zou zitten. Tegen het eind van de oorlog waren er ongeveer 3.964 Ju 88 jagers gebouwd bij een totaal van 15.000 machines, of iets meer dan 25% van het volledige geproduceerde totaal.
          Wanneer het eerste prototype Ju 88 V-1 op 21 december 1936 zijn eerste vlucht maakte was er nog geen sprake van om het vliegtuig als jager in te zetten; Het werd echter spoedig duidelijk dat de Ju 88 over uitstekende vliegcapaciteiten beschikte, een hoge snelheid haalde en een groot bereik had - allen eigenschappen die van belang waren voor een zware jager. Ondanks deze bevindingen bleef de ontwikkeling gericht op de evolutie van de eerste productie-variant bommenwerper Ju 88 A-1.
          Toen de Ju 88 A-1 in de zomer van 1939 in productie ging was de favoriete zware jager van de Luftwaffe de kleinere twee-motorige, met een dubbele staart uitgeruste Messerschmitt Me 110. Ondanks het feit dat de Me 110 veelbelovend was en de persoonklijke favariet was van Hermann Göring had hij een gebrek aan vliegbereik en moest men later vaststellen dat hij tegenover de Britse éénmotorige jagers de duimen moest leggen. Als alternatief stelden de ontwerpers van Junkers dat de Ju 88 met zijn groot bereik voor, bewapend met een vaste batterij voorwaartsvurende wapens in de neus, als aanvuling aan de Me 110. Het RLM, nog steeds vasthoudend aan zijn concept van de Ju 88 als een bommenwerperontwerp, gaf schoorvoetend de toelating voor de constructie van enkele prototypes Ju 88 Zerstörer (als de Ju 88 Z) op basis van een beperkte, lage prioriteit.
          De eerste vliegtuigcel voorbehouden voor het ombouwen was het bommenwerperprototype Ju 88 V-7 (GU + AE). De Ju 88 jagermodificatie omvatte drie vaste 7,92 mm MG 17 machinegeweren en een MG/FF 20 mm kanon, zo gemonteerd dat ze aan stuurboord door de vensters van de neus staken.

De Ju 88 V-7 GU + AE werd later omgebouwd tot verbindingsvliegtuig. De volle metalen neus was dezelfde die werd gebruikt voor de productie Ju 88 C jagers. Het onderste venster in de romp bleven behouden.

De ETC-rekken onder de vleugels werden verwijderd en de buikgondel werd nieuw bekleed. Deze aanpassing verminderde het gewicht van de bommenwerper en verhoogde de snelheid van de jager tot 475 km/h, ongeveer 25 km/u sneller dan de Ju 88 A-1.
          In de loop van 1940 vlogen er nog twee prototypes van de jagerversie, de Ju 88 Z-15 (ex Ju 88 V-15) en de Ju 88 Z-19 (ex Ju 88 V-19). Beide toestellen werden gekenmerkt door metalen neuskappen met openingen voor het installeren van de voorwaarts vurende bewapening. Een ander kenmerk dat later tot de standaarduitrusting ging behoren was de installatie van drie uitlaten voor de overtollige wapengassen aan het stuurboordzijde van de neus. Deze drie uitlaten werden gebruikt voor het afscheiden van de overtollige gassen van de drie MG 17's. Later werd het prototype Z-19 gemodificeerd met twee verschillende bolvormige uitstulpingen van de buikgondel. De Z-15 en Z-19 werden aangezien als de 'echte' modelvliegtuigen voor de productie van de Junkers Ju 88 jagers.
          De sluitstukken van de neusbewapening staken tot in het onderste gedeelte van de cockpit aan stuurboord, waarbij de munitiekisten van de met munitiebanden gevoede MG 17's aan de voeten van de piloot waren opgesteld. Het 20 mm MG/FF kanon werd door een trommel gevoed en kon met de hand worden geladen tijdens de vlucht, het als alternatief te gebruiken langloop 20 mm MG 151 kanon werd door een band gevoed van uit een munitiekist die aan de stuurboordzijde van de cockpit was bevestigd.
          Zoals de Ju 88 A-1 bommenwerper behield de zware jager de beweeglijke 7,92 mm MG 15 machinegeweer in het windscherm aan stuurboord, de achterste buikpositie en de positie achter in de cockpit. Het wapen in het windscherm was gewoonlijk in een voorwaartse vurende positie vergrendeld door een uitwendige loopklem. De voorwaarts vurende bewapening was voorzien van een Revi reflectorvizier gemonteerd aan de zijde van de piloot op de instrumentenbord. Het instrumentenbord zelf was onveranderd ten opzichte van de bommenwerperversie A-1, maar bij latere toestellen was het moederkompas zijdelings verplaatst daar het instrumentenbord was vergroot om bijkomende instrumenten te kunnen installeren.
          Het RLM, dat tevreden was met de voortgang van de Ju 88 Z-prototypes, gaf in het begin van 1940 de toelating voor een beperkte productie van Ju 88 Zerstörer onder de benaming Ju 88 C. Alhoewel sommige van Ju 88 C conversies aanvankelijk door Junkers waren voorzien om uitgerust worden met de nieuwe BMW 801 vloeistofgekoelde stermotoren, verhinderde het RLM dit door de BMW motoren toe te wijzen aan programma's met een hogere prioriteit zoals de Focke-Wulf 190 jagers en de Do 217 bommenwerpers. Het gevolg daarvan was dat de eerste productietoestellen concersies waren van bestaande bommenwerpercellen uitgerust met de Junkers Jumo 211 vloeistofgekoelde motoren-in-lijn.

   Ju 88 C-2

Daar de geplande Ju 88 C-1 en Ju 88 C-3 nooit in productie gingen was de eerste echte Ju 88 Zerstörer de Ju 88 C-2. Over het algemeen waren de Ju 88 A-1 en C-2 uiterlijk identiek, met uitzondering van de voorwaartse bewapening, de verwijderde duikremmen en de verwijderde ETC bommenrekken van de Ju 88 C.
          Zoals bij de prototypes werd de Ju 88 C-2 gekenmerkt door een metalen neuskap, alhoewel sommige toestellen het onderste gedeelte van de zijvensters van de bommenwerperversie behielden. Op het verbindingspunt van de holle neuskap en het voorste gedeelte van de romp was er een 11 mm dik gepantserd brandschot geïnstalleerd ter bescherming van de piloot. De bewapening bestond uit drie MG 17's (met 800 patronen per wapen) en een 20 mm kanon (MG/FF met 90 patronen, MG 151 met 350 patronen). Deze wapens waren gemonteerd onder een neerwaartse hoek van ongeveer vijf graden.
          Zoals de A-1 bommenwerper werd de Ju 88 C-2 aangedreven door twee Junkers Jumo 211 B of G motoren waarvan de uitlatingen konden voorzien worden van vlammendempers. De Ju 88 C-2 behield bovendien de bommenrekken in het bommenruim zodat hij nog steeds in staat was om 500 kg bommen mee te voeren.

Junkers Ju 88 C-2 W.Nr. 0779 R4 + LH van 1./NJG 2 op 15 september 1941 beschadigd in de buurt van het vliegveld van Gilze-Rijen.

In het voorste bommenruim was gewoonlijk een bijkomende brandstoftank van 1200 l ondergebracht. Alle uitwendige antennes voor de FuG 10 en FuG 16 radio en de FuBl 2 blinde nadering en de sleepantenne aan bakboord bleven onveranderd behouden.
          De eerste eenheid die officieel de Ju 88 C-2 in ontvangst nam was Kampfgeschwader 30, die een speciale Zerstorerstaffel had opgericht tijdens het verblijf in Noorwegen in de lente van 1940. Van bij het begin waren de bemanning zeer tevreden over de Ju 88 C-2. Zijn prestaties en vooral het bereik van bijna 3000 km waren zeer populair tijdens de lange kustpatrouilles en operaties tegen de scheepvaart. Tijdens diezelfde periode realiseerde zich de Luftwaffe dat zijn verdediging tegen vastberaden nachtelijke RAF bombardementen volkomen ontoereikend was. Het resultaat daarvan was dat de bemanningen van de Z-Staffel van KG 30 in juni naar Duitsland werden overgeplaatst voor een doorgedreven training in nachtgevechten.
          In juli 1940 werd aan Oberst (later General) Kammhuber de opdracht gegeven voor het vormen van een Nachtjagd-formatie bij de Luftwaffe. Van bij het begin voorzag hij de oprichting van de nachtjachteenheden voor zowel de korte als lange afstand. Onderscheppingen op korte afstand konden toegewezen worden aan de Me 109 en Me 110 jagers, terwijl voor de Fernnachtjagd (lange afstand) Do 17's en Ju 88's met een grotere brandstof voorraad kon worden ingezet.Tegen het einde van juli waren de bemanningen van Z-Staffel/KG 30 ingelijfd geworden bij IIde Gruppe van Nachtjagdgeschwader 1 en overgeplaatst naar bases in Nederland, met als voornaamste basis te Gilze-Rijen. Als onderdeel van Kammhubers offensieve strategie kreeg II./NJG 1 spoedig de opdracht toegewezen voor het uitvoeren van nachtelijke aanvallen tegen RAF-bommenwerperbases in Engeland. De eerste twee overwinningen (Wellingtons) werden opgeëist op 23 juli 1940 door Do 17 Z's. Het aantal overwinningen steeg enorm toen NJG 1 zijn tactiek voor het aanvallen en bombarderen van de RAF-bases verbeterde en daarbij de Britse bommenwerpers aanviel tijdens het opstijgen of het landen.
          In september 1940 werd II./NJG 1 onbenoemd en I./NJG 2. De eenheid ging door met het bestoken van Britse vliegvelden in het volgende jaar en verwezenlijkte daarbij 143 bevestigde overwinningen. Tegen de herfst van 1941 kreeg de Ju 88 C-2 het gezelschap van de verbeterde Ju 88 C-4, maar ook slechts in beperkte aantallen aangezien de Ju 88 productie nog steeds geconcentreerd was op de Ju 88 A bommenwerper's. Gedurende 1940 waren er 62 Ju 88 C-jagers gebouwd tegenover 1.816 bommenwerpers en 330 verkennertoestellen.

   Ju 88 C-4

De Ju 88 C-4 was in wezen de jagervariant van de Ju 88 A-5 bommenwerper die in productie ging in het begin van 1940. De Ju 88 C-4's waren zuivere jagerconversies van de Ju 88 A-5 vliegtuigcellen waarvan alle bommenwerperuitrusting was verwijderd en het onderste gedeelte van de neus volledig was bekleed.
          De C-4 maakte gebruik van de verlengde vleugels met dito rolroeren van de A-5 waardoor de spanwijdte werd vergroot tot 20 m. De antennes van de FuG 10 en FuG 16 waren een weinig gemodificeerd en het antennerek van de FuBl 2 was verder naar achteren geplaatst en bedekt met een gestroomlijnde kap in plexiglas.
          Voor de motoren bestonden er twee opties : ofwel de Jumo 211 G of de Jumo 211 F met 1.400 pk. Met deze laatste behaalden de C-4 een snelheid van 494 kilometer per uur.
          De neusbewapening bleef dezelfde als bij de Ju 88 C-2, alhoewel het MG/FF 20 mm kanon was vervangen door een MG/FFM die over een hogere mondingssnelheid beschikte. Ook de optie voor het gebruik van het alternatief MG 151 kanon bleef behouden. De in het windschermen gemonteerde MG 15 was verwijderd.

De Junkers Ju 88 C-4, die in dienst was vanaf 1941 tot op het einde van de zomer van 1944, werd aangedreven door twee Jumo 211 B of twee C motoren. De voorwaartsvurende bewapening bestond uit vijf MG 15's en een 20 mm MG FF kanon. Veel van de C-types waren zogenaamde 'Mischausführungen' doordat ze omgebouwde bommenwerpers of gemodificeerde zware jagers waren.

          Bij de Ju 88 C-4 konden er twee MG/FFM 20 mm kanonnen in de buikgondel worden geïnstalleerd. Wanneer deze waren geïnstalleerd werd een kleinere uitwerper voor de lege hulzen gebrukt en de naar achter vurende MG 15 verwijderd daar de sluitstukken van de 20 mm wapens teveel plaats innamen. De meeste van de Ju 88 C-4's behielden de MG 15 in de achterste positie, maar in 1942 werden verschillende C-4's in het veld gemodificeerd met de verbrede achterste cockpit uitgerust met twee machinegeweren, voorzien van pantserglas en een pantsering aan de bovenzijde van de neus.
          I./NJG 2 werd de eerste eenheid die de C-4 mocht in ontvangst nemen terwijl de eenheid nachtelijke operaties uitvoerde tegen RAF bommenwerperbases. Ondanks het succes dat ze daarbij boekten werden op 12 oktober 1941 alle nachtelijke operaties stopgezet wegens mathematische en politieke redenen. In het kort: er waren amper genoeg C-4's beschikbaar die in strijd konden worden vergooid en Adolf Hitler had het belang van de nachtelijke indringacties verworpen en de voorkeur gegeven aan de nachtelijke onderscheppingen van RAF bommenwerpers boven het Rijk om het moreel van de bevolking op te peppen. Voor deze opdrachten, boven eigen grondgebied, werden de korte-afstand Me 110's beter geschikt geacht dan de Ju 88 C's.
          Als gevolg van het stopzetten van de nachtelijke indringacties werd I./NJG 2 overgeplaatst naar het Middellandse-Zeegebied en Noord Afrika ter ondersteuning van de Italianen en het Afrika korps. Vanaf de bases op Sicilië, en later Bengazi, begon NJG 2 in december 1941 bij het uitvoeren van operaties. Typische opdrachten waren raids tegen Malta en escorteopdrachten voor de lucht- en zeekonvooien over de Middellandse Zee. De Ju 88 C's voerden eveneens een aantal grond aanvallen uit bij dag ter ondersteuning van het oprukkende Afrika Korps van generaal Rommel.
          Alhoewel de meeste opdrachten van de Ju 88 jager voor de rest van 1941 en het begin van 1942 waren geconcentreerd boven Noord Afrika, ontvingen toch een paar elementen van de in Europa gestationeerde II./NJG 2 en III./NJG 2 een aantal Ju 88 C's. In het begin van 1942 werd de Ju 88 C-4 op de productielijn vervangen door de Ju 88 C-6. Ook in 1941 waren er slechts 66 jagers geproduceerd (in vergelijking met de 2.700 Junkers bommenwerpers en verkenners).

   Ju 88 C-5

Alhoewel het RLM voortging met het reserveren van de BMW 801 stermotoren voor andere projecten was Junkers er toch in geslaagd de toelating te krijgen voor het produceren van een beperkte serie van met BMW 801 uitgeruste Ju 88 jagers onder de benaming Ju 88 C-5. Door de beperkingen opgelegd door het RLM en de trage leveringen van de motoren konden er slechts 10 exemplaren van de Ju 88 C-5 afgewerkt worden.
          De Ju 88 C-5 was een verfijnde versie van de Ju 88 C-4, gekenmerkt door de BMW 801A motoren die een drie-blad volledig metalen VDM propeller aandreven. De buikgondel was vervangen door een gestroomlijde wapenhouder, die naar stuurboord was gemonteerd. Deze wapenhouder bevatte twee 7,9 mm MG 17 machinegeweren met 1.000 patronen per loop. De wapens werden door munitiebanden uit een munitiekist gevoed die waren ondergebracht in het achterste bommenruim. Als experiment werd er een vergrote centrale wapenhouder met twee 20 mm MG 151 kanonnen geïnstalleerd bij minstens één Ju 88 C-5.
          De neusbewapening bleef dezelfde als deze van de Ju 88 C-4 met een langloop 20 mm MG 151 kanon in de onderste positie gemonteerd.De lege hulzen van deze wapens werden direct door openingen onder de romp uitgeworpen. De bemanning besteeg het toestel door een luik aan de stuurboordzijde van de romp.De weinige afgewerkte Ju 88 C-5's ondergingen evaluaties voordat ze werden doorgegeven voor verder ontwikkelingswerk. De Ju 88 C-5 was in staat een snelheid van 570 km/u te halen op een hoogte van 6.000 m.

   Ju 88 C-6

In het begin van 1942 werd de Ju 52 C-6 op de montagelijn gezet. Deze jagervariant bevatte de verschillende verbeteringen die reeds bij de bommenwerper A-4 waren ingevoerd. Alhoewel de Ju 88 productie beperkt bleef begon het RLM tot het besef te komen dat het zich steeds uitbreidender front behoefte had aan een zware jager. Het resultaat daarvan was dat de Ju 88 jager productie voor 1942 werd verhoogd tot ongeveer 257 toestellen en daarmee werd de Ju 88 C-6 de eerste jagervariant die in grotere aantallen beschikbaar werd.
          De grootste verandering tussen de Ju 88 C-4 en de Ju 88 C-6 was de installatie van de 1.400 pk Junkers Jumo 211 J-1 of J-2 vloeistofgekoelde motoren in plaats van de Jumo 211 F of G. De installatie van deze motoren werd gekenmerkt door de asymetrische builen onder de motorkappen en de bijkomende luchtinlaten voor de radiator in de voorzijde van de motorkap voor de onder de motor geïnstalleerde koelingen. De dunne metalen VDM propellers werden vervangen door de bredere VS-11 'paddelblad' propellers met hun vergrote propellerdoppen. Om het vergrote gewicht van de verbeterde vliegtuigframes te kunnen opvangen werd het landingsgestel versterkt en iets grote luchtbanden in gebruik genomen. Eigenaardig genoeg bleken een aantal toestellen nog te beschikken over hun duikremmen, die werden echter snel verwijderd.
          De voorwaarts vurende bewapening in de neus en de buikgondel bleven dezelfde als bij de Ju 88 A-4, met de mogelijkheid om een 20 mm MG/FF of MG 151 te installeren. Om een sterkere achterste verdediging te bekomen werd de enkele MG 151 in de achterzijde van de cockpit vervangen door twee met munitiebanden gevoede 7,92 mm MG 81 J in een gepantserde verbrede cockpit. De achterwaarts vurende MG 15 in de gondel werd vervangen door een smallere Bola 39 of Bola 81 Z toren waarin naar keuze een MG 15, een MG 81J, een 13 mm MG 131 of een Zwilling MG 81Z kon worden geïnstalleerd. De onderste naar achter vurende wapens werden echter dikwijls verwijderd ten gunste van de voorwaarts vurende 20 mm MG/FFM kanonnen in de gondel.
          Zoals de Ju 88 C-2 en C-4 kon de Ju 88 C-6 500 kg bommen of een bijkomende brandstoftank (1.200 l in het voorste, 600 l in het achterste bommenruim) meevoeren. Overeenkomstig de officiële laadtabellen bedroeg het max gewicht tussen 12.550 en 13.550 kg aar naar gelang het gebruik van de interne bommenruimen en de ETC rekken onder de vleugels. De ETC rekken onder de vleugels werden slechts zelden gebruikt. De topsnelheid van de Ju 88 C-6 met een gemiddeld gewicht lag bij 500 km/u.
          Het cockpitinterieur was gelijk aan de vorige Ju 88 C's, alhoewel bijkomende apparatuur tot het vergroten van het instrumentenbord hadden geleid. De zetel van de piloot was volledig gepantserd en voor bijkomende bescherming van de bemanning was de bestaande interne pantsering opgevoerd. Ook de neus van het vliegtuig kon van pantserplaten voorzien worden. Alhoewel de eerste Ju 88 C-6's de vensters van de bommenwerperversie hadden, werden er later ramen van gepantserd glas op de montagelijn geïntroduceerd en werden deze de standaarduitrusting voor de latere toestellen.
          Bij de eerste Ju 88 C-6's werd het roer van de vroege Ju 88's gebruikt (zowel bij de bommenwerper als jagerversie). Dit werd later ook vervangen door een uitgebalanceerd roer die de vorm van de scharnierlijn van het roer deed veranderen. Er werd een EZ 6 antenne ingebouwd in het midden van de romprug die werd beschermd door een rond deksel in plexiglas. De antenne van de FuBl 2 werd iets naar voor verplaatst en de antennes voor de FuG 110 hoogtemeter bevonden zich onder de vleugel aan bakboord.

De meeste van de eerste Ju 88 C-6's werden in 1942 toegewezen aan bommenwerpereenheden voor het uitvoeren van 'Zerstorer'-opdrachten. Deze Ju 88 C-6 was toegewezen aan 6./KG 3 'Blitz', dat een bekende tank- en treinkiller eenheid was aan het Oostfront. De propellerdoppen waren wit en rood geschilderd, op de neus stond de witte bliksemschicht. (Bundesarchiv)

          Eén van de eerste eenheden die de Ju 88 C-6 mocht ontvangen was I./NJG 2 in het Middellandse Zeegebied en Noord-Afrika, samen met de II en II Gruppe die in Euaropa waren gestationeerd. Terwijl dit er op leek alsof de Ju 88 C-6's een hoofdrol bij de nachtjacht ging spelen werden veel van de eerste Ju 88 C-6's toegewezen aan de bommenwerpereenheden. Deze vliegtuigen vormden speciale Zerstörer Gruppen voor opdrachten als dagescortes en grondaanvallen. De Ju 88 C-6 werd aan alle fronten ingezet en diende met KG3, KG 30, KG 51, KG 53, KG 55, KG 76, KG 77 en ZG 26. Tegen september 1942 begon V./KG 40 de toestellen in te zetten voor scheepvaartpatrouilles en maritieme escortevluchten vanaf kustbases in Frankrijk.
          Zoals de Ju 88 bommenwerpers onderging ook de Ju 88 C-6 een aantal modificaties op het terrein. Sommige toestellen vielen op door hun enkel MG-stand in de achterste cockpitpositie (met ofwel een MG 81J of een MG 131). Bij anderen was de gondel onder de romp verwijderd om de weerstand en het gewicht te verminderen, waardoor de snelheid verbeterde met 25-35 km/u. Her en der werden vlammendempers in gebruik genomen en verschillende combinaties aan uitrustingstukken waren mogelijk.
          Er waren verschillende configuraties mogelijk voor de bewapening en de munitie die bij de vliegtuigen onderling zeer verschillend konden zijn al naar gelang de voorkeur van de bemanning.

   Ju 88 C-6 nachtjager

Tegen het eind van 1942 werd de Ju 88 C-6 de eerste jagervariant van de Ju 88 die was uitgerust met A.I. (air intercept) radar en tegen het midden van 1943 werd de Ju 88 C-6 steeds meer ingezet als lange-afstand nachtjager. Sommige Nachtjagd-eenheden ontvingen hun eerste Ju 88 C-6's zonder radar. De eerste met radar uitgeruste vliegtuigen waren dikwijls dezelfde als de dagjagers van de aanvangsproductie, maar dan voorzien van in de neus gemonteerde radarantennes. Andere uitrustingsdetails zoals verschillende installaties bij de defensieve bewapening, motoruitlaten met vlammendempers, en vlammendempers voor op de kanonlopen konden tussen de vliegtuigen onderling verschillen.

Alhoewel de nachtjacht was geconcentreerd boven West-Europa waren er een aantal met radar uitgeruste Ju 88 C-6's toegewezen aan I./NJG 2 in het Middellandse-Zeegebied. Dit toestel werd gekenmerkt door een FuG 202 radar, met niet-standaard horizontale dipolen, het gepantserd windscherm en de vlammendempers op alle voorwaarts vurende wapens.

          Ju 88 C-6's waren uitgerust met de eerste FuG 202 'Lichtenstein BC', gevolgd door de FuG 212 'Lichtenstein C-1'. In de tweede helft van 1943 werden deze vervangen door de verbeterde FuG 220 Lichtenstein SN-2. Er werden ook enkele Ju 88 C-6's getest met een bijkomende staartwaarschuwingsradar terwijl er nog andere nadien werden uitgerust met de FuG 227 'Flensburg' (voor het opvangen van de signalen van de Britse 'Monica' staartwaarschuwingsradar voor bommenwerpers). Tijdens de loop van zijn ontwikkeling veranderde de Ju 88 C-6 in een 'echte' herkenbare nachtjager. De laatste C-6's waren uitgerust met de FuG 220 radar (breedhoek), MG 131's in de positie achter in de cockpit, vlammendempers over de uitlaten en een vervanger voor de FuBl 2, de FuG 25a IFF (Identification Friend or Foe) met zweepantenne en een FuG 16ZY D/F ringantenne. Om het snelheidsverlies dat door deze bijkomende uitrusting werd veroorzaakt te compenseren wilden sommige nachtjager-piloten dat de bewapening werd verminderd of dat de buikgondel werd verwijderd.
          Tegen 1943 beschouwde het Dritte Reich de Ju 88 C-6 als zijn tweede belangrijkste nachtverdedigingswapen, die werd ingezet door verschillende Gruppen bij NJG 1, 3 en 6 (in Europa), NJG 2 (in het Middelllands Zeegebied) en NJG 100 en 200 (aan het Oostfront). Toen de productie steeg werden er ook andere Gruppen met de Ju 88 C-6 uitgerust, tegen eind 1943 waren er iets meer dan 700 Ju 88 jagers gebouwd. Tegen begin 1944 liep de productie van de C-6 langzaam naar zijn einde ten voordele van de verbeterde Ju 88 G-series.

   Nachtoperaties 1942-44

Bij het begin van de Tweede wereldoorlog was Nazi-Duitsland slecht voorbereid voor het opvangen van de nachtelijke raids van het RAF Bomber Command en moesten de piloten van de Luftwaffe de RAF bommenwerpers visueel trachten op te sporen. Later in de oorlog werd de 'Kommbinierte Nachtjagd' taktiek gebruikt boven bepaalde Duitse steden. Deze taktiek maakte gebruik van grondstations voor radarcontrole die de jagers naar de bommenwerpers in afgebakende 'jachtzones'moesten leidden. Daar werden de bommenwerpers in 'flakzones' opgewacht die dichter bij het doel lagen. Hierbij bestond het gevaar dat Duitse jagers die deze 'flakzones' binnenvlogen door hun eigen luchtafweer werden geraakt of neergehaald, wat de effectiviteit van deze taktiek sterk beperkte.
          Een meer efficient systeem, bekend als 'Himmelbett' was ontwikkeld door Generaal Kammhuber en combineerde de gronverdediging en de jagers in de lucht achter een scherm van lange afstand 'Freya' en korte afstand 'Wurzburg' grondstations.

Een Würzburg-Riese op het Nederlandse eiland Walcheren. Een opname van 2 mei 1942 gemaakt door de Britten. De man bovenaan de trap diende als maatstaaf voor het bepalen van de grootte van het toestel.

Dit scherm was opgesteld in een sikkelvorm vanaf het noorden van Noorwegen langsheen de kust tot aan de Zwitserse grens. Bij dit systeem moesten de nachtjagers wel over een eigen radarscherm aan boord beschikken zodat ze door de Himmelbett-grondstations naar de individuele bommenwerpers konden worden geleid. Vroege pogingen om de nachtjagers van nachtzicht te voorzien met infrarood-kijkers boekten maar weinig succes.
          Met de komst van de FuG 202 Lichtenstein BC boordradar in 1942 (gevolgd door de FuG 212 Lichtenstein C-1 in het begin van 1943) waren de nachtjagers van de Luftwaffe uiteindelijk in staat om de Britse bommenwerpers op te sporen en met grote doeltreffendheid te onderscheppen. Ongelukkig voor hen ontwikkelde de RAF in de late lente van 1943 een systeem waarmee het mogelijk was de FuG 202 en 212 radar te storen, en tergelijkertijd ook de Wurzburg-grondstations. Het storen gebeurde door het gebruik van 'Window' (metalen stroken gesneden op de helft van de golflengte van de FuG 202/212 en met duizenden in bundels afgeworpen door voorop vliegende bommenwerpers. De Duitsers waren eveneens op de hoogte van dit systeem maar wachtten om het in te zetten uit angst dat het zich tegen hen zou keren). Deze veroorzaakten een 'wolk' van radarsignalen op de radarschermen van de Duitsers waardoor deze geen informatie konden doorgeven aan de jagers over de grootte van de strijdmacht en de juiste plaats waar deze zich bevond. Het systeem kon echter spoedig worden omzeild door de komst van de FuG 220 SN-2 radar. Toen de met radar uitgeruste nachtjagers op volle kracht waren werd een superieure taktiek, bekend onder de nam 'Zahme Sau' geperfectioneerd voor de inzet van de Ju 88 en Me 110 eenheden. Eens er een Duitse nachtjager was geïnfiltreerd in een Britse bommenwerperformatie volgde een lange achtervolging waarbij zoveel mogelijk bommenwerpers moesten worden neergehaald. Deze taktiek was zo succesrijk dat de RAF grote verliezen begon te lijden; de ergste in de nacht van 30/31 maart 1944 toen de RAF bij een aanval op Nuremberg van de 725 ingezette bommenwerpers er 97 verloor.
          Aan het Oostfront was de nachtjacht minder veeleisend daar de Sovjets er niet in geslaagd waren om een grote bombardementscampagne bij nacht op poten te stellen. Daardoor konden de twee Nachtjagd-eenheden, NJG 100 en NJG 200, op een mobiele 'freelance' basis tactische onderscheppingen uitvoeren waarbij een grote verscheidenheid aan met radar uitgeruste vliegtuigen tot inzet kwam. Ook in het Middellands Zeegebied en Noord-Afrika waren nachtelijke activiteiten beperkt, alhoewel NJG 2 een aantal met radar uitgeruste Ju 88 C-6's ontving voordat de eenheid naar Italië werd teruggetrokken.

   FuG 220 Lichtenstein SN-2

Alhoewel door de storingsacties van de RAF tot het uitschakelen van de FuG 202 en FuG 212 had geleid, was dit probleem spoedig opgelost bij het beschikbaar worden van de FuG 220 SN-2 radar, die bijna parallel met de beide andere radars was ontwikkeld. De SN-2 was herkenbaar aan zijn vier grote gebogen masten die elk twee vertikale dipolen droegen. Het volledige syteem was op de neus onder een neerwaartse hoek van 5° opgesteld.
          Een tegenvaller bij de eerste SN-2 modellen (Model 0 en Model A) was zijn gebrek aan korte-afstand bereik, zijn minimum afstand bedroeg 500 m. Om dit te kunnen opvangen werden voor korte tijd de FuG 202 of FuG 212 bijgevoegd om ook deze afstand onder controle te krijgen en onderscheppingen op korte afstand te kunnen uitvoeren. Bij de latere SN-2 modellen (Model B) bestond de mogelijkheid om over te schakelen op kort bereik en werden de FuG 202/212 overbodig. De FuG 220 SN-2 werkte op een frequentie van 97 Mhz wat een bereik van 5.300 m opleverde.

   Schräge Musik

Eén van de meest effectieve bewapeningsmodificaties bij de nachtjagers van de Luftwaffe was de 'Schräge Musik' (schuine muziek), een installatie van één of twee naast of achter elkaar opgestelde naar boven vurende kanonnen in de romprug. Deze bewapening verscheen voor het eerst tegen het eind van 1943 en stond onder een hoek van 70 à 80° opgesteld. Met deze installatie was het voor de Duitse nachtjagers mogelijk om de Britse bommenwerpers ongezien vanuit hun dode hoek onder het toestel aan te vallen.
          De Ju 88 C-6 was de eerste Ju 88 jager die met deze modificatie werd uitgerust, gewoonlijk waren de kanonnen boven de bommenruimen gemonteerd. De uitwerpers voor de lege hulzen bevonden zich meestal in de luiken van het bommenruim. Er bestonden verschillende variaties in de opstelling bij de Ju 88 C-6, enkele daarvan waren modificaties die op het terrein waren aangebracht. Om de op de centerlijn gemonteerde wapens een vrij schootsveld te geven werd FuG 10 antenne verplaatst en aan een zijdelingse steun op het staartvlak bevestigd. Het mikken gebeurde door middel van een vizier dat boven de piloot op het raamwerk van het cockpitdak was bevestigd. Over het algemeen waren er twee met munitiebanden gevoede lang-loop MG 151 kanonnen, met elk 500 patronen, geïnstalleerd.

   Ju 88 C-7.

Van de Ju 88 C-7 werden waarschijnlijk maar enkele exemplaren gebouwd. Over de C-7 spreken verschillende bronnen elkaar tegen (sommige vermelden de C-7 als een dagjager zonder radaruitrusting, andere aanzien de machine als een verbeterde uitvoering van de C-4 en bij nog andere wordt hij beschreven als een testbank voor motoren). Gezien de (zeer) minieme bijdrage en het uiterst klein (of geen) aandeel in de verloop van de ontwikkeling van de Ju 88 C wordt hier niet verder op 'voort geborduurd'.

   Ju 88 D Verkenner

Bij het begin van de ontwikkeling van de Ju 88 begonnen Junkers en de Luftwaffe te discussiëren over de ontwikkeling van lange-afstand hoge-snelheid verkenningsvariant die de Dornier Do 17 P moest vervangen.Tegen 1940 werden er plannen gemaakt voor de ontwikkeling van een verkenningsvariant van de Ju 88 A onder de benaming Ju 88 D. Totdat de productie Ju 88 D beschikbaar werd voor de inzet werden er Ju 88 A-1 en A-5 aangepast voor de verkennersrol.
          Een aantal Junkers Ju 88 A-1's en A-5's werden gemodificeerd voor verkenningsopdrachten door het verwijderen van alle specifieke bommenwerpersuitrusting en de installatie van drie camera's in een verticaal raamwerk in het achterste bommenruim. Deze aangepaste Ju 88's, Ju 88 A-1(F) en Ju 88 A-5(F) genaamd, waren uiterlijk gelijk aan de bommenwerperversies met uitzondering van afwezigheid van de ETC-bommenrekken en de duikremmen. De vierdelige luiken van de bommenruimtes werden vervangen door één dubbele. Aan stuurboord werden twee ronde cameravensters in het luik gemonteerd en één in het luik aan de bakboordzijde. Gewoonlijk werd er in het voorste bommenruim een 1.200 l brandstoftank geïnstalleerd. De bediening van de rompcamera's en de handbediende camera in de neus werden ondergebracht in de positie van de bommenrichter. In het begin van de zomer 1940 werden een aantal Ju 88 A-4(F)'s en Ju 88 A-5(F)'s ingezet voor bewakingsopdrachten boven Groot-Brittannië.
          In de loop van 1940 begonnen de eerste van ongeveer 330 productie Ju 88 D verkenningsvliegtuigen de montagelijnen van Junkers te verlaten. In de loop van de komende drie jaar zouden vijf varianten van de Ju 88 D gebouwd worden. Deze varianten waren afgeleid van de Ju 88 A-4 en Ju 88 A-5 en bevatten de meeste van de vernieuwingen en uitrustingstukken die bij de standaard bommenwerpervarianten waren ingevoerd, waaronder de afwerpbare brandstoftanks, de zwaarder bewapening en de radaruitrusting.
          De meegevoerde fotografische uitrusting bestond uit Rb (Reihenbild) 70/30 grote-hoogte camera's, Rb 50/30 grote-hoogte camera's en Rb 20/30 lage-hoogte camera's, in verschillende combinaties naar gelang de aard van de opdracht. De productie van de Ju 88 D werd beëindigd in 1944 met een totaal tussen 1.450 en 1.500 exemplaren.
          De Ju 88 D's deden dienst op alle fronten en deden niet alleen dienst bij de Luftwaffe, maar werden ook bij een paar Duitse gealieerden, waaronder luchtmachteenheden van de Roemenen en Hongaren. De Luftwaffe-eenheden die met de Ju 88 verkenner inzetten omvatten Aufklärungsgruppen 10, 11, 14, 22, 120, 121, 122, 123 en 124 en ook de Aufklärungsgruppe des Oberbefehlshabers der Luftwaffe.

   Ju 88 D-0 en D-2

Tegen midden 1940 was er een kleine groep pre-productie Ju 88 D-0's gebouwd, die werden gevolgd door een eerste productiemodel, de Ju 88 D-2. Beide toestellen waren gebaseerd op het Ju 88 A-5 vliegtuigframe, uitgerust met Jumo 211 B-1 (voor de D-0), G-1 of H-1 motoren en met de camera's geïnstalleerd in het achterste bommenruim zoals bij de eerste Ju 88 A-5(F). De ETC-bommenrekken bleven op hun plaats voor het ophangen van afwerpbare brandstoftanks. 1.(F)/122, gestationeerd in Stavenger in Noorwegen, was waarschijnlijk de eerste eenheid die de Ju 88 D-0 ontving. De eerste eenheid die operationeel werd met de Ju 88 D-2 was 2.(F)/123 die opereerde vanaf bases in Frankrijk.

Ju 88 D-1

Grondpersoneel bij het starten met de manivel van een Ju 88 D-1 F6 + DN van 5.(F)/122. Om het cameracompartiment niet te hinderen was de FuBl 2 antenne verplaatst naar het achterste gedeelte van de romp. Deze Ju 88 D-1 is uitgerust met smalle VDM metalen propellers in plaats van de standaard VS houten paddelblad propellers.

De Ju 88 D-1, die beschikbaar werd in het begin van 1941, was gebaseerd op de Ju 88 A-4. Anders dan bij de Ju 88 D-2 had zijn camera's geïnstalleerd in de romp, onmiddellijk achter het achterste bommenruim. Bij de operationele opdrachten werden enkel de twee camera's aan stuurboord meegevoerd, onder de romp was de plaats voor het installeren van een derde camera gemarkeerd. De FuGl 2 antenne was verder naar achter geplaatst.
          De Ju 88 D-1 werd bovendien gekenmerkt door een met de brandstof gevoede verwarming in het cameracompartiment met een uitlaatpijp in een gestroomlijne bekleding in de romp. Voor het onderhoud was het cameracompartiment bereikbaar langs de achterzijde van het achterste bommenruim. De achterzijde van het compartiment was afgesloten van de rest van de romp door een zeildoek.
          De Ju 88 D-1 kon het volledige pak aan bommen of bijkomende brandstoftanks die ook ter beschikking waren voor de Ju 88 A-4 meevoeren. De Ju 88 D-1 werd snel de meest gebruikte Ju 88 verkenner-bommenwerpervariant.

Ju 88 D-3, D-4, D-5

Voor operaties boven de woestijn werd er een tropenversie van de Ju 88 D-1 geproduceerd onder de benaming Ju 88 D-3. De tropenuitrusting bestond uit zandfilters voor de luchtinlaten en overlevingspaketten voor in de woestijn voor de bemanning. Er werden een aantal Ju 88 D-1's gemodificeerd door de conversiecentra van de Luftwaffe onder de benaming Ju 88 D-1/Trop.
          De Ju 88 D-4 was een getropicaliseerde productieversie van de Ju 88 D-2. Aanvankelijk kregen deze toestellen de benaming Ju 88 D-2/Trop., deze benaming werd later dan veranderd in Ju 88 D-4.
          De Ju 88 D-5 was de eindproductieversie en werd parallel geproduceerd met de Ju 88 D-1. De D-5 was een variant voor algemene doelen met drie camera's, tropenuitrusting en ofwel Jumo 211 G of J motoren die metalen VDM-propellers aandreven. Bronnen
Aircraft Profile nr. 29 - The Junkers Ju 88 A-series
Podzun-Pallas-Verlag, Band 48 Das Arbeitspferd Der Luftwaffe Ju 88
Squadron/Signal Band 15 Junkers Ju 88
Squadron Signal Band 85 - Junkers Ju 88 in action
Squadron Signal Band 113 - Junkers Ju 88 in action
Das waren die deutschen Kampfflieger-Asse 1939-1945, Motorbuch-Verlag Stuttgart
Aero Detail nr.20 - Junkers Ju 88
Luftwaffe im focus 2-2003, 3-2003, 4-2004
Luftwaffe at war nr.15 - German Bombers over Russia
Foto's :
US Air Force Archiv - Helmut Roosenboom Archiv - Bundesarchiv Koblenz - Bibliotheek f. Zeitgeschichte
Uwe Feist Archiv - Squadron/Signal Archiv - US Official - James V. Crow - Stein Archiv
Podzun Archiv - Mr. Aders, Bonn - Mr. Petrick, Berlijn - Mr. Zucker, Ottobrun

TOP

Junkers Ju 88 C Foto's (1)

Junkers Ju 88 C Foto's (2)

Junkers Ju 88 C Foto's (3)

Junkers Ju 88 D Foto's (4)

Junkers Ju 88 A

		Awarded to quality aviation information websites

Informatie